Phát triển nguồn nhân lực là chìa khóa cho phát triển kinh tế - Tái cơ cấu Trường Cao đẳng Bình Phước là sự đột phá chiến lược

20:47,04-01-2023 | Tác giả: TS. Nguyễn Thanh Phú
Xem với cỡ chữ | Từ viết tắt

Thuật ngữ giáo dục nghề nghiệp chính thức được sử dụng khi Luật Giáo dục nghề nghiệp được Quốc hội khóa XIII thông qua tại Kỳ họp thứ 8 và có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2015. Luật mới ra đời thay thế cho Luật Dạy nghề trước đây đã hình thành được hệ thống giáo dục nghề nghiệp trong hệ thống giáo dục quốc dân theo 3 cấp trình độ: sơ cấp, trung cấp, cao đẳng và các chương trình đào tạo nghề nghiệp khác cho người lao động, đáp ứng nhu cầu nhân lực trực tiếp trong sản xuất, kinh doanh và dịch vụ, góp phần nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế trong quá trình hội nhập.

 
1. Những bất cập và hạn chế hiện nay của giáo dục nghề nghiệp Tỉnh Bình phước.
     Đứng trước một thị trường lao động năng động và thay đổi nhanh chóng trong quá trình phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế, hệ thống các cơ sở giáo dục nghề nghiệp vẫn chưa thay đổi theo kịp với yêu cầu
    Cơ cấu tuyển sinh giáo dục nghề nghiệp còn bất cập, chủ yếu vẫn là trình độ sơ cấp và dưới 3 tháng (chiếm hơn 90%), trình độ trung cấp, cao đẳng chỉ chiếm khoảng gần 10%. Tình trạng mất cân đối trong cơ cấu ngành nghề đào tạo chậm được khắc phục, chưa đáp ứng được nhu cầu nhân lực của xã hội. Tuyển sinh giáo dục nghề nghiệp khó khăn... Triển khai đào tạo nghề chất lượng cao (phát triển nghề trọng điểm, trường nghề chất lượng cao và thí điểm đào tạo nghề cấp độ quốc tế, khu vực theo chương trình chuyển giao từ nước ngoài...) còn chậm.
    Cơ sở giáo dục nghề nghiệp còn nhiều bất cập về quy hoạch từng ngành, nghề, cấp trình độ đào tạo. Việc xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục nghề nghiệp chưa được quan tâm đúng mức. Cơ sở vật chất, thiết bị của cơ sở giáo dục nghề nghiệp chưa đáp ứng được yêu cầu.
   Chương trình, giáo trình đào tạo nghề còn nhiều nội dung mang tính hình thức, chưa được thường xuyên cập nhật, bổ sung cho phù hợp với yêu cầu của thị trường lao động.          
  Chất lượng, hiệu quả đào tạo của nhiều cơ sở giáo dục nghề nghiệp còn thấp, chưa gắn bó hữu cơ với nhu cầu nhân lực của từng ngành, từng địa phương; mối quan hệ giữa cơ sở giáo dục nghề nghiệp và doanh nghiệp còn lỏng lẻo; học sinh, sinh viên tốt nghiệp còn yếu về ngoại ngữ và các kỹ năng mềm. Tiêu chuẩn kỹ năng nghề quốc gia chậm được ban hành; chất lượng chưa đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp và thị trường lao động. 
    Chất lượng đào tạo của các cơ sở đào tạo nghề ở Bình Phước chưa sát với thực tế, chưa bám sát nhu cầu của thị trường lao động, chỉ tập trung đào tạo những gì có mà chưa đào tạo những gì thị trường lao động cần...   
2.Giải pháp phát triển nguồn nhân lực qua đào tạo tại trường cao đẳng Bình Phước
Thứ nhất,  Hướng nghiệp và phân luồng trong giáo dục- Nút thắt cần tháo gỡ...
Các nút thắt về phân luồng học sinh từ trung học cơ sở được tháo gỡ, làm thay đổi căn bản nhận thức của xã hội về GDNN. ( 9+ và 9+5)
- Thực hiện hiệu quả công tác phân luồng học sinh sau khi tốt nghiệp trung học cơ sở, trung học phổ thông vào học giáo dục nghề nghiệp và liên thông giữa các bậc trình độ và giữa giáo dục nghề nghiệp và bậc đại học; bảo đảm người đủ tiêu chuẩn và có nhu cầu được học liên thông lên trình độ cao hơn.
 - Triển khai chương trình đào tạo liên thông chất lượng cao từ trung cấp lên cao đẳng đối với đối tượng tốt nghiệp trung học cơ sở, góp phần đẩy mạnh phân luồng và nâng cao chất lượng tuyển sinh.
Thứ hai, chuẩn hóa và phát triển đội ngũ nhà giáo: 
- Cần đẩy mạnh đào tạo, đào tạo lại, bồi dưỡng kỹ sư, cử nhân, nghệ nhân, người có kỹ năng nghề cao đã làm việc tại doanh nghiệp về kỹ năng, nghiệp vụ sư phạm trở thành nhà giáo giáo dục nghề nghiệp.... Đào tạo, bồi dưỡng chuẩn hóa để hình thành đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục nghề nghiệp chuyên nghiệp. Tỉnh cần có chính sách đãi ngộ, thu hút thỏa đáng để phát triển đội ngũ giáo viên đúng tầm cần thiết khi mở thêm các mã ngành mới.
Thứ ba, địa phương cần thực hiện rà soát, sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp ( Tái cấu trúc trường cao đẳng Bình Phước)
- Công tác quy hoạch, sắp xếp lại mạng lưới cơ sở dạy nghề hoàn thiện theo hướng đồng bộ, tập trung, tinh gọn. Qua đó, bảo đảm hợp lý về số lượng, chất lượng nhân lực, về ngành nghề đào tạo và trình độ đào tạo, phân bố hợp lý giữa các địa phương trong tỉnh để phù hợp với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của các huyện, thị xã, thành phố và của cả tỉnh. Các cơ sở GDNN cần đổi mới, nâng cao chất lượng, năng lực đào tạo nghề gắn với nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng nhu cầu về nguồn nhân lực qua đào tạo cho thị trường lao động. 
- Tách trường Cao đẳng Bình Phước hiện tại thành 2 khối : Khối nghề thuộc Bộ LĐ-TB-XH quản lý. Khối sư phạm thuộc cơ sở giáo dục đại học thuộc Bộ GD&ĐT quản lý. ( Đúng luật giáo dục - Bộ giáo dục và luật giáo dục nghề nghiệp- Bộ LĐTB-XH).
* Khối nghề: + Tỉnh tập trung nguồn lực  đầu tư về cơ sở vật chất, trang thiết bị, xưởng thực hành ... tập trung đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị theo ngành, nghề chuẩn hóa, đẩy mạnh xây dựng phòng học đa phương tiện, phòng chuyên môn hóa; hệ thống thiết bị thực tế ảo, các phần mềm ảo mô phỏng thiết bị dạy học thực tế trong các cơ sở giáo dục nghề nghiệp để giảm bớt đầu tư trang thiết bị... tạo điều kiện tốt phục vụ cho việc học tập và thực hành tay nghề cho học viên; Bồi dưỡng cập nhật, nâng cao các kiến thức mới cho giáo viên nghề; tích cực khảo sát các nhu cầu nghề nghiệp ở địa phương và doanh nghiệp đang cần để mở mã ngành mới....( Chấm dứt vai trò của trường Y). Chuẩn bị sẵn sàng dời qua trường mới khi bàn giao.( Gần 5ha, khối 11 tầng, hơn 100 tỷ)
*Khối sư phạm: + Đề nghị sử dụng co sở vật chất hiện có của Trường y cũ và đội ngũ giáo viên khoa sư phạm, khoa cơ bản (vừa đủ)...Thành lập trường phổ thông liên cấp CĐSP Bình Phước...và trường mầm non sư phạm thực hành trong đó (Theo mô hình Tỉnh Quảng trị, Hà tây, Hòa bình...)
Bàn giao trụ sở chính: Hơn 15ha và toàn bộ hiện trạng.
Thứ tư, Công tác đào tạo nghề gắn với giải quyết việc làm cần tập trung vào các ngành nghề đào tạo như ngành: điện, điện tử, điện dân dụng, cơ khí, chế tạo máy, lắp ráp, sửa chữa, dịch vụ, du lịch, Chế biến gỗ, nông nghiệp công nghệ cao… Đồng thời, điều chỉnh cơ cấu đào tạo công nhân có trình độ trung cấp, cao đẳng kỹ thuật và đào tạo các ngành nghề đáp ứng nhu cầu lao động cho các dự án đang triển khai trên địa bàn tỉnh.
Thứ năm, tăng cường gắn kết đào tạo với doanh nghiệp, 
- Vấn đề gắn kết với doanh nghiệp được xác định là khâu đột phá để đổi mới và nâng cao chất lượng đào tạo nghề của các cơ sở GDNN. nhà trường liên kết với doanh nghiệp đóng trên địa bàn để đào tạo cho sinh viên những nghề mà doanh nghiệp có nhu cầu. Với hình thức này, người học được thực tập, cọ xát môi trường làm việc tại doanh nghiệp, khi ra trường được doanh nghiệp nhận vào làm việc và không phải qua thời gian thử việc.Cần tăng cường cơ chế phối hợp chặt chẽ theo hướng liên kết đào tạo theo đơn đặt hàng và đẩy mạnh hình thức vừa làm, vừa học của người lao động trong các doanh nghiệp.
- Hoàn thiện các quy định để doanh nghiệp là chủ thể của giáo dục nghề nghiệp, được tham gia tất cả các công đoạn trong quá trình đào tạo. Chủ trương xây dựng mối quan hệ chặt chẽ với các doanh nghiệp trên địa bàn để cộng tác chặt chẽ trong các lĩnh vực: tham gia xây dựng, điều chỉnh chương trình; tham gia giảng dạy và phản biện góp ý cho đề thi, kỹ năng đào tạo, tiêu chuẩn kỹ năng nghề nghiệp cho từng mô đun, môn học…
- Nhà trường liên kết với doanh nghiệp đóng trên địa bàn để đào tạo cho sinh viên những nghề mà doanh nghiệp có nhu cầu. Với hình thức này, người học được thực tập, cọ xát môi trường làm việc tại doanh nghiệp, khi ra trường được doanh nghiệp nhận vào làm việc và không phải qua thời gian thử việc.
*Kết luận:
Bên cạnh những thành tựu to lớn của nền kinh tế, Việt Nam hiện đang đứng trước nhiều thách thức to lớn như tốc độ tăng trưởng chậm lại, môi trường ô nhiễm, tài nguyên cạn kiệt, bất bình đẳng gia tăng, năng suất lao động giảm… Do vậy, nhiệm vụ hàng đầu của Việt Nam trong thời gian tới là phải tập trung mọi nỗ lực đẩy mạnh việc thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa, để sớm đưa đất nước cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại như Nghị quyết Đại hội toàn quốc lần thứ XIII của Đảng đề ra.
Để làm được điều đó, một trong những nhiệm vụ quan trọng là phải huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho phát triển, bao gồm: Nguồn lực con người, trung tâm là nguồn lực lao động; Nguồn lực đất đai và tài nguyên; Các nguồn lực tài sản, tài chính; Nguồn lực khoa học-công nghệ; và nguồn lực phi vật thể. Nỗ lực nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu của tiến trình phát triển của Tỉnh trong giai đoạn mới.

 
TÀI LIỆU THAM KHẢO
 
1.LUẬT GIÁO DỤC số:43/2019/QH14 ngày 14/06/2019
2.LUẬT GIÁO DỤC NGHỀ NGHIỆP số 74/2014/QH13 ngày 27/11/2014
3.LUẬT SỬA ĐỔI, BỔ SUNG MỘT SỐ ĐIỀU CỦA LUẬT GIÁO DỤC ĐẠI HỌC số:34/2018/QH14, ngày 19/ 11/ 2018

Tin liên quan

Trưởng Ban biên tập: TS. Trần Quốc Hoàn - Phó Giám đốc Sở KHCN

Ghi rõ nguồn Sở KH&CN Bình Phước khi phát hành lại thông tin từ Website này

Địa chỉ: 678 Quốc lộ 14, phường Tân Phú, thành phố Ðồng Xoài, Bình Phước

Điện thoại: 02713.879.112- Fax: 02713.879.113

Email: tsokhcn@binhphuoc.gov.vn